Goed, Get In The Van dus. Precies een week geleden ontving ik dit boek, nadat iemand van het Melvins-forum — waar ik geregeld uithang — me dit boek had aangeraden. Gisteren had ik het alweer uit. Lees ik zo snel? Mwah, valt wel mee. Het boek bevat iets minder dan driehonderd pagina's, bevat verschillende afbeeldingen en leest redelijk snel weg omdat het in feite niet meer is dan een verzameling van dagboeken die de auteur, Henry Rollins, bijhield gedurende zijn verblijf in de band Black Flag. Maar wel hele leuke verzamelingen, dat wel.
Tussen de zomers van 1981 en 1986 was Rollins zanger en boegbeeld van BF, een legendarische band uit LA. BF werd in 1977 opgericht door workaholic Greg Ginn, die daarnaast ook nog eens een eigen label draaiende hield: SST. In de lente van 1981 kreeg Rollins, toentertijd woonachtig in Washington DC en 20 lentes jong, een kopie van Nervous Breakdown, een EP van BF. BF werd al snel de favoriete band van Rollins.
The record's cover art said it all. A man with his back to the wall baring his fists. In front of him another man fending him off with a chair. I felt like the guy with his fists up every day of my life.
Vlak nadat hij bekend was geraakt met BF, besloot 'ie de band samen met z'n maatje Ian MacKaye — o.a. oprichter van Dischord, ex-Minor Threat, Fugazi, tegenwoordig the Evens, grondlegger van de sXe-beweging — te gaan zien in New York. Ze spraken wat met de band en gingen weer terug. Even daarna speelde de band in Washington DC en uiteraard zag Rollins ze daar weer. Hij raakte enigszins bevriend met de bandleden en bewonderde ze ten zeerste; de muziek, de attitude, de levenswijze. Zij deden wat hij ook wilde doen: een eigen leven leiden zonder regels van bovenaf opgelegd te krijgen. Rollins was toentertijd filiaalmanager van een Häagen-Dazs-filiaal en werkte daar 40 tot 60 uur per week. Wanneer 'ie iets verkeerd deed, werd 'ie verrot gescholden door z'n baas.
In juni speelde BF wederom in New York. Het was al laat en Rollins had nog maar een uurtje te gaan voordat 'ie vijf uur terug moest rijden en te gaan werken. Opeens droeg bassist Chuck Dukowski een nummer op aan Rollins, en nodigde hem uit het nummer mee te zingen op het podium. Needless to say, het was geweldig. De volgende dag had Rollins had geen slaaptekort; hij barstte zelfs van de energie die hij had gekregen van het delen van het podium met zijn helden. Een paar dagen werd Rollins gebeld door Dez, de zanger/gitarist van BF. Dez wilde zich meer op z'n instrument gaan focusen en nodigde Rollins uit een keer met de band te komen jammen. De band was tevreden en nodigde Rollins uit bij de band te komen: het begin van een fascinerend levensverhaal dat nog steeds duurt.
Alles veranderde in het leven van Rollins. De levenswijze, het zelfdoen, geen eten, geen vaste verblijfplaats, oefenen, eenzaamheid, maar ook live spelen en álles geven. BF was meer dan een band, het was een way of life. Deze levenswijze maakte hem ook verbitterd, hij raakte in een isolement. Rollins is asoluut een van de duisterste, negatieve en meest inspirerende personen waar ik ooit over heb gelezen. Hij was pas twintig jaar oud toen 'ie tot de band trad en deed direct zo'n 100 tot 200 shows per jaar, vaak twee sets per avond. De overige dagen was 'ie eveneens met BF bezig. Tijdens optredens werd 'ie vrijwel altijd geslagen, geschopt, uitgescholden en met bier en pis overgoten — vechtpartijen waren eerder regel dan uitzondering. Dikwijls maakte de politie een einde aan de optredens. Met de politie had 'ie trouwens wel vaker te maken (op een vergelijkbare manier zoals veel provo's in de jaren 60 met de politie te maken hadden). De pigs — zoals ze in het boek steevast worden genoemd — mochten Rollins niet, en maakten hem het leven zuur. En daarom haatte Rollins hen terug. Logisch? Een beetje wel.
In de loop der jaren maakte Rollins kennis met een aantal prominente figuren. Naast Ian McKaye, die hij al van jongs af aan kende, raakte hij vooral ook goed bevriend met Nick Cave, die de Bad Seeds toen nog moest oprichten maar wel al furore had gemaakt als leider van The Birthday Party. Ook Einstürzende Neubauten gitarist Blixa Bargeld behoorde tot dit selecte groepje. De enige vrouw waar Rollins tijdens zijn BF-periode contact mee had, was Diamanda Galás (een van de duisterste en meest intrigerende zangeressen die onze planeet rijk is). Volgens Rollins was Nick Cave de enige man ter wereld die hem begreep. Michael Stipe was ook 'cool'.
Verder was Rollins tamelijk mensenschuw. Hij was niet sociaal, en dat maakte hem ook weinig uit. Veel vertrouwen in de mensheid had 'ie toch niet. Hij fantaseerde hoe 'ie mensen martelde en vermoordde. Spelen was zijn enige drijfveer om verder te gaan. Tijdens het spelen kon hij af en toe zijn frustraties uiten, bijvoorbeeld door een skinhead met een bierpull te bewerken totdat de man niet meer bewoog. Het klinkt keihard — en dat is het ook — maar Rollins was zo vaak het slachtoffer van dit soort gewelddadige acties. Het stoppen met spelen was geen optie, de politie inschakelen al helemaal niet, zichzelf in elkaar laten slaan had 'ie afgezworen — al genoot 'ie soms van de pijn (in pain, there's no pain) — en dus nam 'ie het heft soms in eigen hand. Begrijpelijk? Een beetje wel.
In 1986 was BF klaar met wederom een tournee en belde Greg Ginn Rollins, hij stopte met BF. Hoewel Rollins nooit eerder over deze mogelijkheid had nagedacht, voelde het als een opluchting. BF was geweldig. Een oerband. Veel mensen denken dat BF een geweldige hardcore punkband was, maar dat was slechts een deel. Ginn behoort tot de hardwerkendste mensen in de muziekwereld en zocht altijd weer nieuwe grenzen op. BF kan onder meer worden omscheven als hardcore, punkrock, hardrock, sludge, heavy metal en free jazz — ja, echt. Hoeveel bands kunnen dat zeggen? “Give the audience what they need, not what they want” was het motto van Ginn. Rollins stelde een keer voor twee enigsizns soortgelijke albums achter elkaar te maken zodat de fans niet steeds opnieuw voor veranderingen en verrassingen kwamen te staan, Ginn lachtte hem uit (iets wat 'ie niet vaak deed, de meeste bandleden waren bang voor Rollins, ook al had Rollins een immens groot respect voor zijn bandleden, en vooral voor Ginn). BF deed alles zelf. In die tijd was er nog geen MTV. Van radiostations kregen ze geen steun. Promotie deden ze zelf door flyers op te plakken en legendarische shows te geven. Alle optredens werden zelf geregeld, zelfs Europese tours. Verblijfplaatsen waren er meestal niet. Soms was er een fan wiens ouders een nachtje weg waren, en anders sliepen ze in de van. Hotels kenden ze niet. Geld was er vrijwel nooit, het dagbudget van de band op tour bedroeg zo'n 5 dollar. Niemand sliep echt veel. Tijdens tournees sliep Rollins gemiddeld zo'n drie tot vier uur per nacht. En de rest ook, misschien iets meer.
Get In The Van, een absolute aanrader. Vlot geschreven verhalen, veel humor, veel depressie, observaties van een potentiële seriemoordenaar, veel foto's en ook flyers van Raymond Pettibon, de man achter het geweldige BF artwork.
Henry is nu wat minder mensenschuw dan vroeger. Na BF begon 'ie z'n eigen band: de Rollins Band. Ook acteerde 'ie in onder andere Johnny Mnemonic en Lost Highway, kwam publiekelijk op voor de WM3, doet spoken word tournees — iets waar 'ie tijdens z'n BF-verblijf mee is begonnen — en heeft een eigen label en uitgeverij: 2.13.61. Van de week kreeg ik een e-mail van 'em omdat ik had gevraagd of 'ie ook nog naar Nederland zou komen voor z'n spoken word tournee.
Maarten, thanks for the letter. I don't mind getting letters from people. It's cool but sometimes there's a lot. I don't know what is happening exactly in March on the talking shows in Europe. Best thing to do is go the HenryRollins.com site and check for updates. Thanks. Henry
Tip: Dinsdag 21 maart Henry Rollins in Paradiso, 25 Years of Bullshit